Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:52:01.315147+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Титдиз

ЦӀийи Йикьрар: Титдиз

1. Сифте гаф

1. Титдиз

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Титдиз

Титдиз

1. Титдиз

1. 1

2. 2

3. 3

Титдиз

Титдиз кагъаз

Гизаф аьлимари кӀурайиси, Гирами Рюгьну Павелихьди му кагъаз, думу йикӀайиз улихьна, Римдиъ бикӀуз гъитуб ву. Му кагъаз Крит островдиин Аллагьдин гъуллугънаъ айи Титдиз дибикӀнайиб ву. Павели му островдиин Тит, чан аьхиримжи сиягьятназ дуфнайиган, гъитну имбур вуйи. Думу мушвʼин Аллагьдихъ хъугънайидарин гъайгъушнаъ духьну ккундийи. Думу дицикьан рягьят ляхин дайи. Крит агьларин хасиятнакан аьгъю Павел, дурариз ачухъди къаршу гъедергуйи. Аллагьдин вакилиз Ужувлан хабар душвʼин ухди дюз дарушвахъинди илтӀибкӀбакан аьгъю гъабхьнийи. Ужувлан хабарнакан каламар дапӀнайи. Хъугърударин арайиъ кьайда, гьюрмат адайи. Аллагьдин халкьдин арайиъ гъалабулугъар гъитӀиккуз ккунди, сакьюдар кучӀлин хъугърудари, гьубкьу жюрейин мумкинвалар ишлетмиш апӀуйи. Гьамциб гьял себеб вуди Гирами Рюгьну Павелихьди Титдиз кагъаз бикӀуз мажбур апӀуру ва дугъаз Критдиин хъугърудар саб хилди хьуз кюмек апӀру буйругъар тувру. Дидихъди сабси, Титдиз каламар ашкар апӀбаъ, лазим вуйибкьан ижмишин улуп кӀури, насигьятарра тувру. Кагъзиъ гизафси Аллагьдин рягьимлувалин уьрхру кьувватназ фикир тувра.

1

1^1Узу, Аллагьдин гъуллугънаъ айи ва Иса Месигьдин вакил Павел, Аллагьди кадагънайидар хъугъувалихъна хуз, гьякьʼвалин кӀулиъ тӀауз, дюзди Аллагьдиз гьюрмат фици апӀуруш улупуз ва+
2дурарик гьаргандин уьмрин умуд капӀуз гьаънайир вуза. Дициб ужʼвал вари дюнʼя арайиз хайиз улихьна гьич саб вахтнара кучӀал дарапӀру Аллагьди тувнайи гаф ву. 3Чав дебккнайи вахт гъафиган, Дугъу дюнʼяйиз Чан Гаф гьаъну. Гьадму Гафнакан вуйи Хабар рабгъувал Аллагьдин, ухьу Уьрхрурин, ниятниинди узʼина ихтибар дапӀна+.

4Узухъди саб хъугъувалин йиз дугъри бай Тит, Адаш Аллагьдихьан ва ухьу Уьрхру Иса Месигьдихьан ужʼвал ва мясляаьт ибшривуз+.

Критдиин Титдин вазифйир

5Узу уву Критдиин гьял дапӀну адру вари ляхнар гьял апӀбан бадали ва гьарсаб шагьриъ хъугърударин арайиъ аьхюдар дерккбан бадали гъитунзаву+. 6Узу гъапиганси, дерккру аьхюдар марцциди яшамиш шулайидар духьну ккунду – саб ражаритӀан хпир духну адрударикан; дурарин веледар хъугърудар вуди ккунду, я гьич саб жюрейин хлиан идитнайивал ва хъпебехърувал дурарик кади ккундар+. 7Фицики Аллагьдин гъуллугъниин али аьхюр Гьадгъан ляхнар кӀули гъахурайир ву ва дицир саб гаф кайир духьну ккундар. Дициб гъуллугъниин, чав кӀурубтӀан аьгъдрур, я хъял гъюрур, пияниска, элегрур, я пулиъ улар айир духьну ккундар+. 8Хъа, гьатци, дицир кас хялар кьабул апӀрур, ужʼвал апӀрур, фикирлур, дюзвал ккунир, намус-гъирʼят айир, учв чан хилиъ дисуз шлур вуди ккунду. 9Думу улупурайи аьгъюваларикк кӀул ккиврур, гьякь гафнан терефкар вуди ккунду; хъпехърудариз сагъ насигьятариинди кюмек апӀрур, хъа хъпебехърудар, чаз къаршу гъедергрудар ашкар апӀуз аьгъюр духьну ккунду.

10Фицики гизафдар гьич саринра гьюкум кьабул дарапӀрудар шулу, лягълягъчйир ва футнакрар-кучӀляхяр, гизафна-гизафси дицдар адмийир суннат дапӀнайидарин арайиъ а+. 11Дурари кӀулди хизанар пуч апӀури хъюгъру; чпин ужуз хайирнахъди, аьгъю дубхьну ккуниб улулупди, фукӀа дару каламарихъан хъчӀихури шлуган, дурарин ушвниъ итӀибшвури ккунду+. 12Дурарин сар пайгъамбри гъапну: «Критдин агьлар – гьарган кучӀлар апӀрудар, вягьши гьяйванатар, темплар, адрацӀру фунар ву!».

13Му дугъридан гьякь ву. Гьаддиз дурарин, саб гьяйифвал ктарди, гьякьяр унтӀаъ атӀри апӀин; гъит, дурар сагъ хъугъувалихьна гъюри;+
14гъит, жугьдари кадагънайи махъварихьан дурар ярхла ишри ва гьякьналан улдугнайидари кӀурайиб дарапӀри+. 15Марццидариз вари марцциб ву, хъа кацӀнайидариз ва хътругърудариз марцциб фукӀара адар, гьаз гъапиш, дурарин фагьумра, намус-гъирʼятра кацӀнайидар ву+. 16Дурари, чпиз Аллагь аьгъячуз, кӀури, гьисаб апӀура, хъа чпин ляхнар-тӀулариинди Думу ярхла апӀура. Гьадрар ву думу намуссузар, мютӀюгъ дарудар, гьич саб ляхнизра хай дарудар+.

2

Гьякь аьгъюваларихъди хьуб

2^1Уву, гьякь аьгъювалари фу тӀалаб апӀураш, дупну ккунду. 2Яшлуйириз чпин кӀулʼинди фикир апӀуз улуп: ужубна-харжиб аьгъю апӀури ишри, гьюрматназ лайикьди ишри, фикирлуди ишри, ижми хъугърудар ишри, ккудудубкӀру масанвалиъ ишри, мюгькамди сабурлудар ишри. 3Гьаци улуп яшлу дишагьлийиризра: намуслуди яшамиш шлуганси, футнийир дарагъди, убхърубдиъ улар адрахьруси; гъит, жигьил швушвариз ужувлар апӀуз улупри+. 4Дурарихьди чпин жилар ккун апӀуз гъитри; чпин веледарихъ юкӀв хъипри; 5аькьюллуди фикир апӀрудар ишри, чӀат ул адрударди вердиш ишри, хулан гъайгъу кайидар ишри, ужʼвал кайидар ишри, Аллагьдин Хабар аскан даршлуси, чпин жиларихъ хъпехърудар ишри+. 6Гьаци жигьиларра ишри: дурариз чпи хилиъ дисуз шлуси улуп+. 7Уву дурариз вари яв алдабгъурайи ликдииндина ляхнариинди чешнеди гъуз. Гъит, уву улупурайи аьгъювалар лап кӀваантӀан ва гьюрматназ лайикь ишри,+
8ихь душмнарихьан ухьуз фукӀара чӀуруб пуз даршлуганси ва дурариз чпиз нач шлуганси, яв гаф-чӀал сагъиб ва гьич саб гъалатӀ ктруб ибшри+.

9ЛукӀариз улуп: вари чпин аьхюдарихъ хъпехърудар ишри; кӀуруб апӀрудар ишри; гафариз къаршу удудучӀври,+
10гьитӀибкӀрудар ваъ, хъа ухьу Уьрхрурикан – ихь Аллагьдикан вуйи аьгъювалар хъана артухъ уткан ва такабур апӀру гьубкӀу ихтибар алидар ишри.

11Фицики Аллагьдин зурба вуйи ужувлу вари инсаният уьрхюз шлу аквнахьди ккапӀнийи+. 12Аллагьдин ужувлу ухьуз гьаму дюнʼяйиъ, аллагьсуз уьмрихьан ва му дюнʼяйин тямягьярихьан ярхла духьну, жвув хилиъ дидисну, марцциди ва намуслуди яшамиш йихь кӀурахьуз+. 13Диди ихь умудар тамам шлу хушбахтавар Йигъ гъяйиз ккилигури гъузуз улупурахьуз. Думу Йигъ Чан аднаъди зурба вуйи Аллагь ва ухьу Уьрхрур – Иса Месигь гъюру Йигъ хьибди+. 14Ухьу законсузваликкан азад апӀбан бадали, Чаз дурукьнайи халкь марцц апӀбан бадали ва думу халкь, вари юкӀв хъипну, ужʼвал апӀуз улихь гъягъбан бадали, Гьадгъу ухьхъанди Чан жан тувну+.

15Магьа гьамцдар аьгъювалар улуп. Яв вари гьюкум улихь гьапӀну, дурарик юкӀв капӀ ва тахсрар улупури гъуз! Ва гъит, гьич сарихьанра увухьинди хъюхъ за дапӀну лигуз дарибшри!+

3

Дугъри вуйи уьмрикан

3^1Дурариз гьюкум гъабхрударихъ ва аьхюдарихъ хъебехъну ккунивал кӀваин апӀури гъуз; гьарсаб ужувлан ляхин апӀуз гьязурди ишри,+
2гьич затра люкьнар дарапӀри, гьюжатар гъитӀитӀиккри вари адмийирихьна ккунивалиинди ва гъюдливалиинди ишри+.

3Улихьди ухьура ахмакьарди гъахьидар вухьа: кӀулʼин зигрудар, алдатмиш дапӀнайидар, хьуз мумкин вуйи вари тямягьярин ва ягь адру кьукьарин лукӀар вуйхьа, хъюлу ацӀну ва гъанихвали ургури яшамиш шули гъахьунхьа, чиб-чпин хъял ади ва чиб-чпи даккунди гъахьунхьа+. 4Хъасин дюнʼяйиз ухьу Уьрхрур – Аллагьдин ужʼвал ва Дугъан инсанарихьна вуйи масанвал гъафну. 5Думу, ухьу апӀури гъахьи ихь «гьякь ва дугъри» ляхнариз дилигну, Гъафир дар, хъа Чан ужʼвалилантина гьаци гъабхьиб ву. Дугъу ухьу гъюрхну, штухьди марцц дапӀну, таза алаъну ва Гирами Рюгьнахьди цӀийи гъапӀну+. 6Дугъу Чан Рюгь, ухьу Уьрхруриланмина – Иса Месигьдиланмина ухьʼина, кӀюгъялвал адарди, улузну+. 7Дугъан зурба вуйи ужувлиинди ухьу, гьякь дапӀнайидар, умуд кивнайи гьаммишандин уьмур рубкьру насларди гъуздихьа+. 8Мурар дугъри гафар ву.

Узуз уву гьаму гьякьяр дурарин юкӀвариъ тӀаъри ккундузуз. Гъит, Аллагьдихъ хъугърудар, ужувлар апӀури, ацӀри. Хъа мици хьуб варидариз успагьи ва мянфяаьтлу ляхин ву+. 9Аммаки ахмакь улхбарихьан, архйирикан вуйи гьюжатарихьан, гъярхьуваларихьан ва Къанундин кӀуллан кчӀихуваларихьан ярхлади гъуз. Мурар ичӀи ва хайирсуз ляхнар ву+. 10Хъа гьюжат гъипуз ккунириз, сабан-кьюбан чан дюз дарувал улуп, хъасин дицирихъди сарун аьлакьа мигъибтан+. 11Аьгъю йибхь, дицир кас чӀур гъахьир ва гунагькар ву, дугъу чав чак тахсир кипна.

12Узу увухьна Артем ясана Тихик гьаиган, узухьна Никопольдиз гъюз ял апӀин; узу душваъ кьюрд адапӀуз кьаст гъапӀунза+. 13Ккун апӀуразавукан, законарикан аьгъю Зенасдихьанна Аполоссдихьан чпи гъярайи рякъ давам апӀуз кюмек апӀин: дурариз фукӀа-мукӀа ккимиди мигъибтан+. 14Гъит, ужудар ляхнар апӀури, ихьдаризра дарс ибшри ва гьудрубкӀрушваъ кюмек апӀуз дубгъри, хъа гьадмуган дурарин уьмур бегьер хруб хьибди+.

15Увуз узухъди гьамшваъ айи варидари саламар хътаура. Ухьу ккуни вари хъугънайидариз саламар йип. Гъит, учвухъди варидарихъди Аллагьдин ужʼвал ибшри!

+ 1:1 Марк 13:20, Лк. 18:7, Рим 8:33, Колосс 3:12, Тимофейиз-1 2:4, Лк. 1:69-70, Рим 1:2, 1 Пачч. 15:29

+ 1:3 Тимофейиз-1 2:6, Тимофейиз-1 6:15, Тимофейиз-1 1:11

+ 1:4 Тимофейиз-1 1:2, Тимофейиз-2 1:2
+ 1:5 Ляхнар 14:23
+ 1:6 Тимофейиз-1 3:2-4
+ 1:7 Петрин-1 5:2, Тимофейиз-1 3:8

+ 1:10 Тимофейиз-1 1:6, Ляхнар 11:2, Галат 2:12

+ 1:11 Петрин-2 2:3, Тимофейиз-1 6:5

+ 1:13 Тимофейиз-1 5:20, Тимофейиз-2 4:2, Титдиз 2:15

+ 1:14 Тимофейиз-1 1:4

+ 1:15 Марк 7:15-16, Ляхнар 10:15, Рим 14:20, Тимофейиз-1 4:3-4

+ 1:16 Югьандин-1 2:4

+ 2:3 Тимофейиз-1 3:11

+ 2:5 Эвел 3:16, Петрин-1 3:1-2, Эфес 5:22, Тимофейиз-1 2:11

+ 2:6 Тимофейиз-1 5:1

+ 2:7 Петрин-1 5:3, Филипп 3:17, Фессалоник-2 3:9, Тимофейиз-1 4:12

+ 2:8 Тимофейиз-1 5:14

+ 2:9 Петрин-1 2:18, Эфес 6:5, Колосс 3:22, Тимофейиз-1 6:1

+ 2:11 Тимофейиз-1 2:4
+ 2:12 Петрин-1 4:2
+ 2:13 Петрин-2 1:1, Жугьдариз 9:28
+ 2:14 Эфес 2:10, Титдиз 3:8, Матт. 20:28
+ 2:15 Титдиз 1:13, Тимофейиз-1 4:12
+ 3:1 Петрин-1 2:13, Рим 13:1
+ 3:2 Тимофейиз-1 3:3
+ 3:3 Югь. 8:34, Петрин-2 2:19, Рим 6:16-20

+ 3:5 Рим 3:27, Эфес 2:4, Эфес 2:8, Тимофейиз-2 1:9, Югь. 13:8, Коринф-1 6:11, Эфес 5:26, Жугьдариз 10:22, Югь. 3:3, Петрин-1 1:3, Эфес 2:5

+ 3:6 Ляхнар 2:33, Ляхнар 10:45, Рим 5:5

+ 3:7 Ляхнар 15:11, Рим 3:24, Эфес 2:8, Титдиз 2:11, Рим 8:17

+ 3:8 Тимофейиз-1 1:15, Тимофейиз-2 2:11, Эфес 2:10, Титдиз 2:14

+ 3:9 Тимофейиз-1 1:4, Тимофейиз-2 2:14, Тимофейиз-2 2:16

+ 3:10 Матт. 18:15-17
+ 3:12 Ляхнар 20:4, Тимофейиз-2 4:12
+ 3:13 Ляхнар 18:24, Коринф-1 1:12
+ 3:14 Петрин-2 1:8

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Титдиз

Сифте гаф

Титдиз

- Титдиз
- 1
- 2
- 3

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ